StarsiRodzice.pl poleca: Efekt flippera. Rozmowa Macieja Zdziarskiego z dr. med. Jarosławem Derejczykiem, geriatrą

„Dla większości ludzi starość jest jak ciemny pokój. Lepiej do niego nie wchodzić. Starości boją się i młodzi, i starsi, a nawet lekarze!” – mówi dr med. Jarosław Derejczyk w rozmowie z Maciejem Zdziarskim, red. naczelnym StarsiRodzice.pl. Wywiad z geriatrą, dyrektorem Szpitala Geriatrycznego im. Jana Pawła II w Katowicach i wiceprezesem Kolegium Lekarzy Specjalistów Geriatrii w Polsce można znaleźć w najnowszym wydaniu tygodnika „Uważam Rze”.

Dr med. Jarosław Derejczyk mówi m.in. o tym, jak istotne znaczenie ma dla starszych pacjentów wizyta u geriatry. „Zdarza się, że starszy człowiek ma niewydolność mózgu, niesprawność ruchową z powodu chorób stawów, niewydolność serca, a do tego pojawia się cukrzyca, problemy dermatologiczne, ruchowe, nietrzymanie zwieraczy, bezsenność... Zaczyna przyjmować wtedy zbyt duże ilości leków, wędruje od specjalisty do specjalisty”. Taką sytuację rozmówca Macieja Zdziarskiego określa efektem flippera. Chodzi o to, że starszy pacjent, który cierpi na kilka chorób, krąży i odbija się od kolejnych „przeszkód” jak kulka w popularnych automatach do gry. Ponieważ plansza jest pochylona, kulka nieustannie spada w dół...

Doktor Derejczyk opisuje walkę geriatrów o to, by w programie studiów medycznych znalazła się ich specjalizacja, a także o wprowadzenie standardów opieki nad seniorami do polskiego systemu ochrony zdrowia. Jak twierdzi lekarz, zakładanie nowych oddziałów geriatrycznych w dłuższej perspektywie jest bardziej opłacalne niż przyjmowanie starszych pacjentów przez kilku różnych specjalistów. Według dr. Derejczyka w ten sposób Narodowy Fundusz Zdrowia oszczędza na jednym pacjencie 1700 złotych.

Specjalista podkreśla także, że obecnie rodziny ciężko chorujących seniorów nie mogą liczyć na wsparcie ze strony instytucji. Według niego dobrym sposobem na zmianę tej sytuacji jest wprowadzenie systemu ubezpieczeń od ryzyka niesamodzielności oraz bonu opiekuńczego. „Członek rodziny powinien mieć pomoc opiekunki na cztery – pięć godzin, móc korzystać z konsultacji specjalisty podczas wizyt domowych i mieć oparcie w lekarzu rodzinnym. Do tego dodać należy jeszcze dom dziennej pomocy, gdzie chory mógłby przebywać przez kilka godzin i bezpiecznie funkcjonować” – uważa doktor Derejczyk.

Całą rozmowę Macieja Zdziarskiego z dr. med. Jarosławem Derejczykiem, w której odnosi się on także do kontrowersyjnej wypowiedzi Jerzego Owsiaka na temat eutanazji,  można znaleźć w najnowszym numerze „Uważam Rze”.

StarsiRodzice.pl poleca: dwujęzyczni seniorzy lepiej wykorzystują możliwości swojego mózgu

Naukowcy z Uniwersytetu w Kentucky odkryli, że starsi ludzie, którzy posługują się co najmniej dwoma językami, lepiej i szybciej dostosowują się do nowych, niespodziewanych sytuacji. Jak twierdzą badacze, ich odkrycie to kolejny dowód na to, jak kluczowe znaczenie ma podtrzymywanie aktywności umysłowej przez całe życie. Wyniki badań przedstawiono w magazynie "The Journal of Neuroscience".

Eksperci tłumaczą, że z wiekiem u ludzi maleje "elastyczność poznawcza", czyli umiejętność szybkiego adaptowania się do nowych okoliczności. Okazuje się, że dwujęzyczność może skutecznie zapobiegać jej utracie. Skąd wynika taka zależność? Według naukowców prawdopodobnie z faktu, że dwujęzyczne osoby w ciągu swojego życia wykształcają i rozwijają zdolność do szybkiego "przeskakiwania" pomiędzy różnymi językami.

Swoje wnioski amerykańscy naukowcy oparli na wynikach badań przeprowadzonych na grupie sześćdziesięciolatków. Byli wśród nich zarówno seniorzy potrafiący mówić w co najmniej dwóch językach, jak i ci władający jedynie ojczystym językiem angielskim. Uczestnicy badania mieli za zadanie wypełnić test sprawdzający poziom elastyczności poznawczej. Jak się okazało, wszyscy badani poradzili sobie ze sprawdzianem, choć dwujęzyczni zakończyli go szybciej. Poza tym, przyrządy mierzące aktywność mózgów uczestników badania wskazały, że podczas wykonywania zadania zużyli oni mniej energii.

Według naukowców z Uniwersytetu w Kentucky wyniki badań świadczą o tym, że dwujęzyczny senior - dzięki stałej stymulacji mózgu - bardziej efektywnie korzysta z jego możliwości.

Choć amerykańskie badania dotyczyły głównie osób, które przez większość życia swobodnie posługują się językami obcymi, nie znaczy to, że ich nauka na emeryturze jest pozbawiona sensu. Wręcz przeciwnie. Według dr Alicji Klich-Rączki, lekarza geriatry, to jedna z tych form aktywności umysłowej, którą zaleca się ze względów profilaktycznych pacjentom z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi. O tym, że warto uczyć się języków obcych z wielu powodów, pisaliśmy w jednym z artykułów na StarsiRodzice.pl.

Zapytaj specjalistę na StarsiRodzice.pl: jak radzić sobie z agresją u seniora?

– Mieszkam z 90-letnią teściową. Jest bardzo sprawna fizycznie, natomiast ostatnio jest źle z jej psychiką. Stała się bardzo agresywna. Boję się, że kolejny siniak, który sobie nabije, zgłosi jako pobicie – napisała Hanna, korzystając z opcji „Zapytaj specjalistę” na StarsiRodzice.pl. Pani Hanna prosi o pomoc: jak radzić sobie z agresywnymi zachowaniami starszej kobiety? O opinię poprosiliśmy dr med. Alicję Klich-Rączkę, geriatrę z Kliniki Chorób Wewnętrznych i Geriatrii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie.

Specjalistka wyjaśnia, skąd biorą się agresywne zachowania u seniorów. Tłumaczy, że najczęściej stanowią jeden z objawów poważnej choroby – otępienia. Zaburzenia zachowania przeważnie występują w jednej z odmian – otępieniu czołowo-skroniowym. Dr Klich-Rączka przekonuje, że teściową pani Hanny powinien zbadać specjalista – geriatra, neurolog lub psychiatra. Lekarz będzie mógł postawić diagnozę i zaordynować odpowiednie leczenie, dzięki któremu uda się złagodzić agresję.

Cały artykuł można znaleźć tutaj. Zapraszamy do lektury!

Grażyna Busse na blogu StarsiRodzice.pl: Europejski Rok Obywateli to także rok seniorów

'Aging mainstreaming' i oczekiwania związane z Europejskim Rokiem Obywateli – to główne tematy nowego wpisu na blogu Grażyny Busse, prezes Stowarzyszenia Edukacyjnego Centrum Integracji Międzypokoleniowej „HIPOKAMP”.

„W literaturze, a także praktyce wielu krajów europejskich, od lat funkcjonuje pojęcie 'aging mainstreaming'. Jest to odniesienie do 'gender mainstreaming' – perspektywy płci w kreowaniu polityki i przestrzeni publicznej. 'Aging mainstreaming' wprowadzałby perspektywę wieku w sposobie planowania, zarządzania i implementowania wszystkich procesów, zachodzących w społeczności – tej lokalnej i tej ogólnokrajowej” – wyjaśnia autorka.

Według pani prezes, choć zakończył się Europejski Rok Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej, nie należy rezygnować z dyskusji o polityce wobec seniorów oraz o ich aktywizacji. Inspiracją do tego powinien być Europejski Rok Obywateli. „Włączajmy seniorów w nasze działania, starajmy się przekonać ich do tego, aby w miarę swoich możliwości zabierali głos i uczestniczyli w życiu społeczności lokalnych. Przekazujmy im wiedzę i narzędzia do tego, aby mogli współtworzyć otaczającą rzeczywistość. To jest możliwe, a co najważniejsze – konieczne!” – przekonuje Grażyna Busse.

Zapraszamy do lektury nowego wpisu!

Red. naczelny StarsiRodzice.pl w „Kawie czy herbacie”: można nauczyć się pomagania rodzicom

„Często zapracowani, zajęci swoimi obowiązkami, a także nową, własną rodziną, mamy mało czasu by myśleć o naszych rodzicach. Potrzebna jest większa uwaga, rzeczywiste słuchanie tego, co słyszymy po drugiej stronie słuchawki. Chodzi o kontakt, który nie ogranicza się do 'Cześć, co słychać? Świetnie? To zadzwonię  w przyszłym tygodniu'” – mówił Maciej Zdziarski w dzisiejszej „Kawie czy herbacie”. W porannym programie, poświęconym m.in. sprawom osób starszych, udział wzięli również prof. Piotr Błędowski, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego, psycholog Maria Rotkiel oraz poseł Adam Hoffman.

Goście Beaty Tadli mówili o najczęstszych problemach osób starszych. Prof. Błędowski wskazał, że są nimi m.in. samotność i depresja, w którą często popadają seniorzy po przejściu na emeryturę. – Lekarstwem na samotność są bliskie relacje rodzinne – o tym mówi portal StarsiRodzice.pl, który założyłem.  Bardzo często jest tak, że boimy się starości swoich rodziców. Nie chcemy o niej myśleć. Rodzice zawsze byli naszymi przewodnikami, to od nich wszystko zależało, wiedzieli, co mają robić. Nagle okazuje się, ze mama czy tata są w nowej sytuacji, na emeryturze, ich telefon przestał dzwonić. Nie bardzo wiadomo, co zrobić z czasem, z energią. Portal i książka „StarsiRodzice.pl”  to właściwie opowieść o tym, że można wcześniej pomóc rodzicom  – zanim nastąpią kłopoty i zanim będą musieli zmagać się z jakimiś przeciwnościami – podkreślał Maciej Zdziarski.

Prof. Błędowski zauważył, że – wbrew powszechnej opinii i odczuciom samych seniorów –  ich jakość życia ulega poprawie. – Przede wszystkim wyraża się ona w lepszym stanie zdrowia. Seniorzy są coraz bardziej świadomi, że powinni korzystać z porad lekarza, dbać o swoje zdrowie – i to zawczasu. Relatywnie poprawiła się sytuacja materialna, choć dla wielu seniorów nie brzmi to wiarygodnie. Generalnie jednak seniorzy są tą grupą, która dysponuje, jeżeli nie wysokimi, to stałymi dochodami. To często ich przewaga w stosunku do niektórych młodych. Poprawia się także sytuacja rodzinna seniorów – mówił prof. Błędowski.

O tym, jak cenne są kontakty międzypokoleniowe, opowiadała psycholog Maria Rotkiel. Według niej młodsze pokolenie oduczyło się umiejętności korzystania z tego, co oferują najstarsi członkowie rodziny. – Czasami w środowisku psychologów i terapeutów żartujemy, że gdyby współczesne społeczeństwo umiało korzystać z mądrości i doświadczenia seniorów, to nasz zawód mógłby nie mieć racji bytu. Prawda jest taka, że zamiast iść do psychologa po poradę, można by pójść do swojej babci, cioci czy mamy. Warto z nimi rozmawiać, bo później wizyta u psychologa może nie być potrzebna.

Red. naczelny StarsiRodzice.pl zdradził kilka „recept na dobrą starość”, o których można przeczytać w portalu oraz w książce. Zachęcił m.in. do zainteresowania się ofertą uniwersytetów trzeciego wieku oraz do tego, by wybrać się tam razem z mamą lub tatą. Odniósł się również do troski o zdrowie starzejących się rodziców. – Warto zaprzyjaźnić się z lekarzem swoich rodziców. Geriatrzy mówią, że jednym z najczęstszych problemów seniorów jest to, że kiedy są leczeni przez wielu  lekarzy, biorą za dużo leków, często wzajemnie wykluczających się albo wzmacniających wzajemne działanie.

Maciej Zdziarski zauważył, że częste kontakty ze starszymi rodzicami mogą zapobiec poczuciu osamotnienia, które pojawia się po zakończeniu aktywności zawodowej oraz pomóc im dłużej  cieszyć się dobrym zdrowiem. Zaznaczył, że trzeba odpowiednio przygotować się do starości – własnej i swoich rodziców. –  Bardzo niewiele wiemy o starości. Jeden z najlepszych polskich geriatrów, dr Derejczyk, mówi, że starość jest jak ciemny pokój, do którego boimy się wchodzić. Tymczasem, jeśli włączy się światło, to w tym pokoju można dokonać pewnego przemeblowania...

Maciej Zdziarski ekspertem wortalu Wieszjak.pl

Redaktor naczelny portalu StarsiRodzice.pl dołączył do grona ekspertów wortalu poradniczego Wieszjak.pl. Będzie publikował teksty w zakładce Senior i Zdrowie.

Na Wieszjak.pl ukażą się m.in. wywiady Macieja Zdziarskiego z lekarzami na temat najczęstszych chorób osób starszych, ich profilaktyki i leczenia. Bliscy seniorów dowiedzą się, jak pomóc chorującym rodzicom, dbać o ich kondycję i dobre samopoczucie. Już dziś na Wieszjak.pl można przeczytać fragment rozmowy Macieja Zdziarskiego z prof. dr hab. med. Tomaszem Grodzickim, krajowym konsultantem w dziedzinie geriatrii, dziekanem Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, ordynatorem Kliniki Chorób Wewnętrznych Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie.

Maciej Zdziarski jest dziennikarzem, działaczem społecznym i przedsiębiorcą. Od 2009 roku kieruje Krakowską Akademią Profilaktyki i ogólnopolską kampanią społeczną „Postaw na rodzinę!”. Jest prezesem Instytutu Łukasiewicza i szefem projektu „Dziadkowie to skarb!”. W 2012 roku założył portal StarsiRodzice.pl. Jest autorem zbiorów wywiadów "StarsiRodzice.pl. Recepty na dobą starość" oraz "OswoićStarość.pl".

Dr Alicja Klich-Rączka na blogu StarsiRodzice.pl: namówmy rodziców do szczepienia przeciwko grypie

W nowej notce na swoim blogu dr med. Alicja Klich-Rączka, geriatra, tłumaczy, dlaczego seniorzy powinni szczepić się przeciwko grypie. Specjalistka wyjaśnia, jakie są wskazania do szczepienia oraz co grozi seniorowi, który zachoruje na grypę. Okazuje się, że choć najlepszym czasem na szczepienie jest jesień, nie warto rezygnować z niego przed kolejnym, wiosennym szczytem zachorowań na grypę.

Dr Klich-Rączka tłumaczy, że starsi ludzie ryzykują poważnymi powikłaniami: zapaleniem płuc, zapaleniem mięśnia sercowego, a także znaczącym pogorszeniem ogólnej jakości życia. "Kiedy starszy człowiek położy się do łóżka nawet na kilka dni, to uruchamia samonapędzający się mechanizm: jest słabszy, więc nie wstaje. Nie wstaje, bo jest słabszy. Tacy pacjenci mniej jedzą, grozi im odwodnienie, a im dłużej leżą, tym bardziej pogarszają się ich funkcje poznawcze" - pisze geriatra.

Zapraszamy do lektury nowego wpisu!